5 - 3 - 1 - زهراوى « 1 » ابو القاسم خلاف بن عباس زهراوى ، بين سالهاى 325 تا 329 ه . ق در شهر " الزهرا " در آندلس به دنيا آمد . كتاب ارزشمند او ، " التصريف " كه حاصل يك عمر تلاش و زحمت اوست ، دانشنامه‌ى جامع پزشكى شامل سى فصل ، از جمله داروسازى و كاربرد داروها ، شيمى ، تغذيه ، جراحى و تجارب بالينى است . تا قبل از زهراوى جراحى در بين پزشكان مسلمان زياد مورد توجه نبوده است ولى پس از وى ، جراحى به‌عنوان يك جنبه مهم علم پزشكى ، مورد توجه ساير پزشكان قرار گرفت . حدود بيست درصد از كتاب التصريف مربوط به فصل جراحى است . در اين فصل از كتاب ، زهراوى طريقه‌ى انجام برخى از اعمال جراحى را به دقّت توضيح داده و براى اوّلين بار لوازم جراحى را به تصوير كشيده و در مورد كاربرد هركدام توضيحاتى داده است . تنوع اعمال جراحى ذكرشده در اين كتاب واقعا جالب توجه است . وى اعمالى از قبيل انتقال ادرار به ركتوم ، ماموپلاستى در پستان‌هاى بزرگ ، خارج كردن آب مرواريد ، جراحى لوزه‌ها ، برش ناى ، جراحىهاى كاسه سر ، خارج كردن سنگ مثانه ، تيروييدكتومى ( براى اولين بار ) و . . . را انجام مىداده است . اختراعات و نوآورىهاى شگفت‌آور او در زمينه‌ى ساخت وسايل پزشكى از موارد قابل توجه پزشكى زهراوى است . ساخت وسيله‌اى براى خرد كردن

--> ( 1 ) - اين پزشك نام‌آور مسلمان ، ايرانى نمىباشد ، ولى به جهت اهميت و تأثير بسزايى كه بر طب اسلامى ، بخصوص در رشته جراحى داشته است ، در اين قسمت از او ياد مىشود .